تبلیغات
معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات
معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات

كتاب اخلاق روزنامه نگاری نوشته كارن سندرز با ترجمه علی‌اكبر قاضی‌زاده، روزنامه نگار و مدرس دانشگاه(انتشارات روزنامه ایران)

دكتر ساموئل جانسون (فرهنگ نویس انگلیسی) در جایی گفته است : « گزارشگر آدم بی تقوایی است كه دروغ می نویسد... به نفع خود» در ابران  كمتر شاهد اظهار نظرهای تكان دهنده نسبت به روزنامه نگاران هستیم .هر چند آنها مخصوصا در مورد برخی مطبوعات ورزشی مدام در مظان اتهام هستند.

یك بار یكی از مسئولان در تلویزیون می گفت : فوتبال ایران بدون خبرنگاران بی حاشیه و بی مشكل می شود . همه این رفتارها چه از طرف روزنامه نگاران و چه از طرف مقابل آنها ، سرانجام در جایگاه یك داوری اخلاقی قرار مگیرد.

در غرب بخش قابل اعتنایی از روزنامه نگاری صرف دخالت در زندگی خصوصی مشاهیر می شود .اگر خبرنگاری از عادات عجیب و رازهای زندگی یك هنرمند ، ورزشكار یا سیاستمدار ، سر در بیاورد ، مورد توجه قرار می گیرد .

اما همیشه با بدبینی نمی توان به قضیه نگاه كرد . یك سیاستمدار در جایی روزنامه نگاران را اینگونه توصیف كرده است : «مزدورانی با قیافه حق به جانب كه مثل موش راه خود را در تاریكی می یابند و سواد اندكی دارند .» ولی در حقیقت روزنامه نگاران بارها موفق به بر ملا كردن بسیاری از اعمال غیر قانونی وحتی غیر انسانی بودند . وقتی ماجرای رسوایی آور رابطه بین بیل كلینتون رئیس جمهور امریكا با « مونیكا له وینسكی » فاش شد ، كسی نمی توانست خبرنگار مربوط را سرزنش كند. همچنین جنایت های سربازان امریكایی توسط روزنامه نگاران فاش شد.

در ماجراهای اخیر تهران و حوادث پس از انتخابات مجله « گاردین » ، دولت انگلستان را به دروغگویی و دخالت در امور ایران متهم كرد در حالی كه بی بی سی مدام رفتار نخست وزیر كشورش را تأیید می نمود .

این ها نشان می دهد رابطه اخلاق و روزنامه نگاری و اساسا رابطه اخلاق با « حرفه » خاص ،  موضوع ناروشن و پیچیده ای است .

« كارن سندرز » محقق انگلیسی در همین زمینه كتابی به هم رسانده كه توسط علی‌اكبر قاضی‌زاده، روزنامه نگار و مدرس دانشگاه به زبان فارسی ترجمه شده است .

سندرز می نویسد: « می پذیریم كه در محیط های حرفه ای ناچار اخلاق گاهی زیر پا گذاشته می شود . اما این نكته را هم نمی توان نادیده گرفت كه همین روزنامه نگاری حرفه ای در جریان همان كوشش های حرفه ای بر بسیاری از آسیب های جدی كه ممكن است از طریق كارهای غیر اخلاقی در جامعه رواج یابد راه می بندد. »

اخلاق روزنامه نگاری نه آداب دانی است نه اخلاق فضیلت مندی . در حقیقت ما در اینجا با مسائلی همچون خوشرویی ، احترام به بزرگترها و تقدم در سلام كردن مواجه نیستیم بلكه این به مسائل حرفه ای مانند شناخت و رعایت حریم خصوصی ، منافع مالی و مصالح عمومی ، رازداری حرفه ای و اموری از این دست مربوط می شود . باید گفت كتاب «اخلا ق روزنامه نگاری» به موضوع جدیدی یعنی اخلاق حرفه ای می پردازد. این موضوع در ایران به تازگی طرح شده و می توان كتاب مورد نظر را اولین تلاش در این زمینه دانست ؛ كتابی كه در 14 فصل سامان یافته است .

نویسنده ابتدا پیشینه مبحث اخلاق از دیدگاه فیلسوفان نامدار و جنبه‌های اخلاق و پرهیزگاری را توضیح می‌دهد و سپس به بحث‌های جالبی چون ورود به خیالبافی در روایت خبری، خبرها و نمایش‌های ساختگی در رسانه‌ها، آزادی و اخلاق، زندگی خصوصی، روزنامه نگاری و همدردی با ستم دیدگان یا رابطه روزنامه نگاران و منابع خبری، سوء استفاده شخصی از خبر، اخلاق و قانون و ... اخلاق رسانه‌های نو (ماهواره ورایانه) می‌پردازد.

مترجم كه خود از روزنامه نگاران پیش كسوت و باسابقه به شمار می رود و پیش از این هم تالیفات و ترجمه‌هایی در زمینه های روزنامه نگاری داشته است، در بخش‌هایی از كتاب سعی كرده نكات و فصل‌هایی را به متن اضافه كند كه از جمله ‌آنها فصل چهاردهم و یا آخر كتاب است كه منشور ایرانی روزنامه نگاری حرفه‌ای نام دارد كه به نوشته مترجم با همیاری دكتر كاظم معتمد نژاد كه از نخستین چهره‌های دانشگاهی مطرح كننده این گونه مباحث بوده است، فراهم آمده است.

كتاب «اخلاق روزنامه نگاری» در 350 صفحه با مقدمه مترجم در قطع وزیری منتشر شده است.

كتاب اگر چه تاریخ چاپ 1386 را در شناسنامه خود دارد اما انتشار و توزیع عمومی آن به تازگی (آبان 1387) رخ داده است.




طبقه بندی: معرفی کتاب،
ارسال در تاریخ سه شنبه 6 مرداد 1388 توسط بهنام امینی
قالب وبلاگ